Kỹ Thuật Trồng Sầu Riêng

TRẠI SẢN XUẤT GIỐNG CÂY TRỒNG THANH DUY

Đ/C: SƠN ĐỊNH – CHỢ LÁCH – BẾN TRE

Giấy phép 55C 8001954/P. KH-ĐT

 

MỘT SỐ KỸ THUẬT CANH TÁC  

SẦU RIÊNG Ở ĐÔNG NAM BỘ VÀ TÂY NGUYÊN

 

 

1. Yêu cầu sinh thái:

Cây sầu riêng sinh phát triển tốt ở nhiệt độ  24-30^oC, ẩm độ 75-80%. Không nên trồng ở độ cao quá 800 m so với mực nước biển. Lượng mưa thích hợp từ 1600 – 2500 mm/năm.  

 

2. Đất trồng và thiết kế vườn:

Chọn đất thoát nước tốt, có tầng canh tác sâu (>1m), chứa nhiều hữu cơ. Tránh trồng trên đất trũng, ngập úng, đất quá nặng (sét nhiều) hay quá nhẹ (nhiều cát), đất nhiễm mặn (lượng muối tan phải nhỏ hơn 0,02%) hay phèn; độ pH thích hợp từ 5-6,5. Nguồn nước tưới sạch và chủ động. Đất trồng nên được chuẩn bị (cày ải, moi rễ, phơi đất …) 1 năm trước khi trồng.

Đất thấp hay đất bằng: Cần lên líp. Tùy theo đất, mương có thể rộng từ 2 - 3 m và líp rộng từ 5 - 6 m. Khi lên líp, hạn chế mang tầng phèn dưới sâu lên mặt líp. Các mương thông với nhau và thông với mương chính thoát nước ra khỏi vườn. Mặt líp có dốc dạng mai rùa để thoát nước

Đất có độ dốc: Nên bố trí hàng cây theo đường đồng mức. Giữa các hàng có mương cạn thoát nước và mương chính dẫn nước ra ngoài. Nếu vị trí trồng có nguy cơ bị nước tràn, nên làm đê bao kết hợp mương thoát nước xung quanh vườn.

Khoảng cách trồng: Cây cách cây trên hàng 7 m, hàng cách hàng 8 m. Quanh vườn nên có hàng cây chắn gió nếu ở khu vực thường xuyên có gió mạnh.

 

3. Trồng xen che phủ đất:

            Có thể trồng xen với một số cây để tăng thu nhập những năm đầu. Trồng xen ngắn hạn cho thể sử dụng cây chuối kết hợp làm cây che mát và sử dụng thân lá phủ đất. Trồng xen dài hạn có thể sử dụng cây măng cụt, bòn bon hay dâu. 

 

4. Kỹ thuật trồng cây:

Nên trồng vào đầu mùa mưa (tháng 5-6) để tận dụng nước mưa. Nếu chủ động tưới có thể trồng ở những thời điểm khác. Đào hố trồng 0,6 x 0,6 x 0,6 m; đất không tốt nên đào to hơn. Bón lót mỗi hố 10 -20 kg phân hữu cơ hoai; 0,4 – 0,8 kg phân NPK 16-16-8 hoặc 20-20-15. Phân bón trộn với đất mặt và cỏ, rơm rạ mục cho vào hố, lắp hố cao tạo thành mô trồng. Bón thêm vôi 1 – 2 kg/hố nếu đất hơi chua. Cắm cọc đánh dấu giữa hố. Khoảng 2 tuần sau có thể trồng cây.

Khi trồng, đào một hố nhỏ giữa mặt hố trồng. Tháo bỏ túi nhựa quanh bầu đất, lấy cây con đặt vào hố trồng, lấp đất vừa bằng mặt mô trồng. Sau trồng, cần che mát cho cây con; khi cây hồi phục và ra lá non, tháo dần lưới che mát để cây làm quen với ánh nắng. Cắm 3 cọc quanh cây và buộc cố định cây với cọc. Tủ gốc cho cây con và tưới nước thường xuyên nếu trời không mưa. Nhổ cỏ và xới xáo nhẹ đất quanh tán khi đất bị đóng váng.

 

5. Chăm sóc cây sầu riêng

- Tỉa cành tạo tán:

          Tỉa cành tạo tán sao cho khi trưởng thành cây có 1 thân với các cành chính mọc ngang đều quanh thân; tán cây hình kim tự tháp hay hình dù nhọn. Tỉa bớt các cành mọc dày trong tán và cành mọc thấp hơn 1 m. Dùng dây hay cọc để uốn cành mọc thẳng góc với thân chính. Cành mọc xà dùng dây hay cọc buộc nâng lên và ngược lại nhằm tạo dáng mũi thuyền cho cành chính.  

Hàng năm sau thu hoạch, tỉa cành vượt, cành mọc dày, cành mọc đan chéo, cành nhiễm sâu bệnh kết hợp với tỉa quả còn sót trên cây. Tỉa các phần cành giao tán giữa các cây. Thường xuyên tỉa chồi mọc trên cành chính. Khống chế chiều cao của cây ở mức 6 - 7 m.

- Tưới nước và quản lý cỏ dại:

Nếu tưới bồn, tưới 2 lần/tuần, mỗi lần khoảng 150 - 300 lít/cây. Với hệ thống tưới phun dưới tán, nên tưới hàng ngày, mỗi tuần 200-300 lít/cây.

Nên làm cỏ sạch dưới tán bằng biện pháp thủ công hay dùng thuốc trừ cỏ. Duy trì cỏ  quanh tán và khống chế bằng cách cắt cỏ 4-6 lần mỗi năm. Cây cỏ phủ đất có thể dùng lạc dại.

- Bón phân:

      + Ở giai đoạn cây chưa cho quả: Phân vô cơ có thể dùng NPK 16-16-8 hay 20-20-15 bón 0,5–1 kg/cây/năm ở năm thứ 1, chia làm nhiều lần bón. Những năm sau, mỗi năm tăng khoảng 1-1,5 kg/cây/năm cho đến khi cây chuyển sang giai đoạn cho quả. Phân gà hoai, mỗi cây bón 5–10 kg/năm ở năm 1, sau đó tăng thêm 5-10 kg/cây những năm sau cho đến giai đoạn cho quả.

      + Giai đoạn cây cho quả: Phân gà hoai 30 - 60 kg/cây/năm; phân vôi 2-5 kg/cây/năm.

      Phân vô cơ chia làm 4 lần bón:

- Sau thu hoạch: Bón 2 - 4 kg/cây phân NPK 20-20-15 hoặc 16-16-8.

- Trước khi ra hoa: Bón phân super lân 1 - 3 kg/cây; sunphat kali bón 0,5-1  kg/cây.

- Giai đoạn trái non: Bón Urea 1 - 2 kg/cây; sunphat kali bón 0,3 - 0,5 kg/cây.

- Trước thu hoạch 4-5 tuần: Bón sunphat kali 0,3 - 0,5 kg/cây.

      Phân hữu cơ và vôi nên bón sau thu hoạch. Phân vô cơ chia ra các lần bón. Khi bón, đào hố hoặc rãnh quanh rìa tán cây, cho phân vào và lấp đất lại. Tưới bổ sung nếu đất không đủ ẩm.

          - Tưới bổ sung Phân sinh học SUPAGRO định kỳ 15 - 30 ngày/lần tăng sức đề kháng, phòng bệnh cho cây. Tưới SUPAGRO 2 lần trước khi xử lý đậu trái tăng khả năng ra hoa mạnh.

- Tỉa quả:

Tỉa quả có thể thực hiện 2 lần khi đậu quả và khi quả cỡ quả cam. Loại bỏ quả méo mó, dị tật, nhiễm sâu bệnh. Tỉa bớt những quả mọc thành chùm. Giữ lại quả to tròn, lành lặn.

-Phòng trừ sâu bệnh:

Sâu hại quan trọng trên sầu riêng là rầy nhảy (Allocaridara maleyensis), sâu đục quả  (Conogethes punctiferalis), bọ cánh cứng đục thân. Rầy nhảy hại chủ yếu trên lá non, phun thuốc hóa học khi thấy 5-10% số lá có rầy. Bón phân tưới nước đồng loạt để cây ra chồi tập trung dễ phòng trừ. Sâu đục quả gây hại từ trái non đến trưởng thành, có thể áp dụng biện pháp bao trái hay phun thuốc hóa học, thu dọn vệ sinh trái rụng. Tỉa những những trái mọc thành chùm, cách ly những trái mọc dính nhau. Bọ cánh cứng đục thân có ít nhất hai loài gây hại sầu riêng. Tìm lỗ đục tiêm dung dịch thuốc hay phun thuốc hóa học vào khu vực có lỗ đục để diệt sâu.

Bệnh hại quan trọng trên sầu riêng là bệnh Phytophthora (Phytophthora palmivora), bệnh cháy lá (Rhizoctonia solani) và bệnh nấm hồng (Corticium salmonicolor). Bệnh Phytophthora gây hại trên rễ gây thối rễ, trên gốc, thân và cành gây thối vỏ chảy nhựa, ngoài ra còn gây hại trên lá và quả. Ngăn ngừa bằng cách không để vườn cây bị ngập nước và thoát nước thật tốt, tỉa cành tạo tán, vườn cây thông thoáng, ngăn ngừa nguồn bệnh xâm nhập vào, hạn chế gây vết thương lên rễ, bón nhiều phân hữu cơ có bổ sung nấm đối kháng Trichoderma. Cạo sơ vết bệnh trên thân và bôi thuốc dung dịch thuốc Aliette 80WP hay Agri-fos 400 hay có thể phun thuốc lên tán. Tiêm thân với  dung dịch Argri-fos 400 cũng là một lựa chọn, thích hợp cho trường hợp thối gốc và rễ. Đối với bệnh cháy lá và nấm hồng, tiêu hũy bộ phận nhiễm; phun với dung dịch thuốc Validacin 5L hay Anvil 5SC.

- Thu hoạch, bảo quản:

            Có thể dựa vào thời gian từ đậu quả đến thu hoạch của từng giống để dự định thời gian thu hoạch. Nên thu hoạch trái vào thời điểm đầu gai của trái hóa nâu một đoạn dài 5- 7mm. tuy nhiên, mỗi giống cần kinh nghiệm để xác định độ chín riêng. Sau thu hoạch, không để trái chạm đất,  đặt quả nơi khô ráo thoáng mát. Nên thu hoạch buổi sáng, trời khô ráo.

 

Nguồn tài liệu kỹ thuật: Trung tâm nghiên cứu cây ăn quả miền Đông Nam bộ (Viện nghiên cứu cây ăn quả miền Nam)

 

 

HỖ TRỢ THỤ PHẤN CHO SẦU RIÊNG

Hoa sầu riêng không có khả năng tự thụ phấn mà phải nhờ phấn của cây khác. Hoa sầu riêng nở từ chiều tối, nhờ có nhiều mật và hương thơm nên hấp dẫn các loại côn trùng… đến hút mật, giúp hoa thụ phấn. Nhằm tăng tỷ lệ đậu quả cho cây sầu riêng, nhà vườn có thể thực hiện biện pháp hỗ trợ thụ phấn, đây là biện pháp rất có ý nghĩa khi thời tiết không thuận lợi cho việc thụ phấn trên cây sầu riêng. Các bước thực hiện đơn giản, có khả năng tăng tỷ lệ đậu quả lên 20 – 50%. Trái đều và to hơn, dễ chọn lựa khi tỉa bỏ bớt trái.

 

- Thời điểm thực hiện: Vào mùa hoa bắt đầu nở đều trên cây.

- Dụng cụ thực hiện: Hộp nhựa hay chén có miệng rộng, cây que dày 10 – 15cm, đầu que có quấn bông gòn. Hoặc có thể sử dụng cây cọ lông mềm. Đèn chiếu sáng đội đầu.

- Các bước thực hiện:

1. Lấy phấn hoa: Hoa sầu riêng nở lúc chiều mát (từ khoảng 3 giờ chiều đến 6 giờ sáng ngày hôm sau). Có hai cách lấy phấn hoa (phấn đực), một là buổi sáng dùng kéo bén cắt bông hoa sắp nở (cây chọn làm bố, cây khỏe, hoa nhiều) cho vào chén, hủ, lấy vải mùng trùm phía trên cho vào nơi thoáng mát. Đến chiều mát, hoa nở làm tung bao phấn, sau đó gỡ bỏ cuống nhị, bao phấn, gom phấn hoa lại. Cách hai là khi chiều mát, quan sát thấy hoa trên cành nở, đem dụng cụ ra lấy phấn trực tiếp trên cây. Lấy cây que có đầu bông gòn/cọ mềm quét lấy phấn hoa đực, lấy hộp nhựa/chén hứng lấy phấn.
2. Thụ phấn: Lúc chiều mát, quan sát cây thấy hoa vừa nở rộ. Sau khi lấy phấn xong thì chuẩn bị việc thụ phấn ngay. Sử dụng que có đầu bông gòn/cọ mềm quét phấn hoa đã lấy lên đầu nhụy hoa cái sao cho lớp phấn bao phủ là được. Việc thụ phấn có thể tiến hành từ 18 giờ - 22 giờ (đeo đèn chiếu trên đầu).

 

Lưu ý: Không thực hiện khi còn nắng gắt hay trời đang mưa. Việc thực hiện này có thể kéo dài nhiều ngày theo chu kỳ nở hoa. Một cây có thể làm nhiều đợt tùy theo số hoa nở trên cành.